Buong buhay silang nakipaglaban para sa karapatan ng kababaihan. Ngayon, nagtatayo sila ng lugar kung saan sabay silang tatanda: Magkakaroon ang Uruguay ng unang tahanang peminista

Por Diego Aguirre
14 September, 2026

Halos 80 taong gulang na si Clara Píriz. Ganoon din si Cristina Grela. Pareho nilang ginugol ang kanilang buhay sa pakikipaglaban: para sa karapatang magpasya para sa sarili nilang katawan, laban sa karahasang batay sa kasarian, para sa pagkakapantay-pantay. Ngayon, ibang laban naman ang kanilang hinaharap: ayaw nilang tumanda nang mag-isa, ni ayaw nilang gawin iyon sa isang nursing home.



Kasama ang isang grupo ng mga babaeng peminista sa Uruguay na pawang lampas 60 taong gulang, pinangungunahan nila ang Mujeres con Historias, ang unang sama-samang proyektong pabahay na peminista sa bansa. Matatagpuan ito sa Ciudad Vieja, Montevideo. Simple ngunit napakalawak ng ideya: bawat babae ay magkakaroon ng sariling silid-tulugan, banyo, at maliit na kusina. Ngunit magbabahagi sila ng isang kusinang pangkomunidad, isang silid para sa mga kaganapan, at maging ng espasyo para sa gym na bukas sa kapitbahayan.

Hindi ito nursing home. Walang sinuman doon ang kailangang alagaan. Sila ay mga nagsasarili at aktibong babae na nagpasyang sila ang pipili kung sino ang makakasama nila at kung paano gugugulin ang kanilang mga huling taon, sa halip na hayaang ang buhay ang magpasya para sa kanila.



Sa loob ng kolektibo, si Rita ang inatasang magsaliksik ng mga katulad na karanasan sa ibang mga bansa. Nakakita siya ng mga modelo sa Europa. May nauna nang halimbawa ang Uruguay, ang Carpe Diem, isang kooperatiba na nagsimulang mabuo pitong taon na ang nakalipas at umaasang magbubukas sa 2026.

Nangangarap ang Mujeres con Historias na higit pa ang marating: maging sentrong pangkultura para sa kapitbahayan, at maging modelo ng pampublikong patakaran para sa isang kontinenteng patuloy na lalong mabilis tumatanda.



Buong buhay silang nakipaglaban para sa iba. Ngayon, ladrilyo kada ladrilyo, itinatayo nila ang lugar kung saan walang sinumang kailangang tumanda nang mag-isa.

Puede interesarte