Eylül 2023’te aşırı bir kuraklık Brezilya Amazonu’ndaki Tefé Gölü’nü küçülttü; gerisini de güneş halletti. Su seviyesi yarıya indi ve suyun sıcaklığı normalin yaklaşık sekiz derece üzerine çıktı. Amazon’un pembe yunusları olan botolar, gri akrabaları tucuxtilerle birlikte gölde yaşıyordu. Cesetler 23 Eylül’de ortaya çıkmaya başladı ve 28’inde, su sıcaklığı 39,1 °C’ye ulaştığında, tek bir günde yaklaşık 70 yunus sayıldı.
Mamirauá Enstitüsü’nde biyolog olan Miriam Marmontel, yunusların o gün daireler çizerek yüzdüğünü ve dibe inemediğini söyledi. Bazıları onun gözleri önünde öldü. İlk haberlerde ölü sayısının 120’yi aştığı belirtiliyordu; Mamirauá ile WWF’nin daha sonra yaptığı sayımda bu rakam 153 ya da 154’e çıktı; bu, göldeki yunusların yaklaşık %10’u demekti.
En olası neden sıcaklık olsa da olası açıklamalar arasında bir biyotoksin de değerlendirildi. En tedirgin edici olanı biliyor musunuz? Bir nehir yunusu, yankıları kullanarak kökler ve kütükler arasında yolunu bulur; ancak suyun kendisi yanmaya başladığında hiçbir yankı onu uyarmaz.
