Nefes almak için su altında olması gereken bir hayvanı nasıl ameliyat edersiniz? Bogotá, Kolombiya’da egzotik hayvanlar konusunda uzmanlaşmış bir veteriner kliniği olan Valhalla Vet’teki ekip, cerrahi olarak çıkarılması gereken tümöral kitleleri bulunan iki küçük Japon balığı geldiğinde bu zorlukla karşılaştı.
Onları kurtarmak için ilk bakışta çelişkili görünen bir şey yapmaları gerekiyordu: balıkları sudan çıkarmak, anestezi uygulamak ve ameliyat sırasında hayatta kalmalarını sağlamak.
Kliniğin sosyal medyada paylaştığı işlem, bunun nasıl yapılabileceğini gösterdi. Balık ameliyatlarında anestezi, ilacın suya karıştırıldığı bir akvaryumda başlatılabilir; balık ilacı başlıca solungaçları yoluyla emer. Yöntem ve doz, türe ve her hastaya göre değişir.
Anestezi uygulandıktan sonra balık, akvaryumun dışında yumuşak ve nemli bir yüzeye alınabilir. Ancak bu, onu nefes alamaz hâlde bırakmak anlamına gelmez. Videoda ekip, ağzının yanına kurulan sistemi «entübasyon» olarak adlandırıyor. Sulama ya da solungaç ventilasyonu yoluyla su ağızdan akar, solungaçların üzerinden geçer ve solungaç kapaklarından çıkar. Başka bir deyişle balık suyun dışındadır, ancak nefes almak için kullandığı organa su ulaşmaya devam eder.
Üstelik bu işlem son derece dikkatli yapılmalıdır. Bu hayvanların derisi ve onları koruyan mukus tabakası, pürüzlü bir yüzey ya da sert muamele nedeniyle zarar görebilir. Asepsi de çok önemlidir: Hasta suya döndükten sonra yaranın iyileşmesi gerekecektir.
Ancak bu çarpıcı işlemin ardında çok daha basit bir mesaj vardı. Valhalla Vet, veteriner hekimliğin yalnızca köpeklerle ve kedilerle sınırlı olmadığını hatırlatmak istedi. Egzotik hayvanların da, çoğu zaman «daha değersiz» görülen ya da kolayca yerine yenisi konabilecek evcil hayvanlar da dâhil olmak üzere, uzman bakıma ihtiyacı vardır.
«Balıklar da uzmanlaşmış veteriner bakımını hak ediyor», diye hatırlattı klinik. Çünkü ister köpek, ister kedi, ister küçük bir Japon balığı olsun, ona bakmanın daha karmaşık olması sağlığının daha az önemli olduğu anlamına gelmez. Onlar da hastadır ve tedavi edilme şansını hak ederler.