

Xóchitl, çoğu yetişkinin kasabasında artık kanıksamaya başladığı bir şeyi fark ettiğinde 8 yaşındaydı.
Chiapas eyaletindeki San Cristóbal de las Casas’ta birçok ailenin sıcak suyu yoktu ve yıkanmak için odun yakıyordu; para harcıyor, çevreyi kirletiyor ve başka bir yol olduğunu fark etmeden ağaçları kesiyorlardı. Bunun böyle olmak zorunda olmadığına karar verdi ve bir okul bilim projesi olarak 10 siyaha boyanmış plastik şişe, bir hortum, iki parça tahta ve kırık bir buzdolabının cam kapaklarından oluşan bir sistem kurdu.

Ona «Baño Calientito» adını verdi. Soğuk su siyah şişelerden aşağı akar, güneşin ısısını emer ve herhangi bir pompa ya da elektrik olmadan kendi kendine tanka yükselir. Bu icat sayesinde 50 litre suyu neredeyse 70 dereceye kadar ısıtmayı başarıyor.
2018’de UNAM Nükleer Bilimler Enstitüsü tarafından verilen ICN Kadınlar için Takdir Ödülü’nü alan ilk kız oldu ve 2020’de Time dergisi onu dünyaya farklı bir gözle bakan genç mucitler arasında gösterdi.


